เคยสงสัยไหมว่าทำไมเวลาไปดูงานไอดอลญี่ปุ่น เราถึงเห็นคนถือแท่งไฟ ตะโกนคำแปลก ๆ พร้อมกัน กระโดดเชียร์ หรือแม้แต่เต้นควงแท่งไฟกันอย่างสุดเหวี่ยง?
สิ่งเหล่านี้เป็นส่วนหนึ่งของวัฒนธรรมการเชียร์ที่มีเอกลักษณ์ของแฟนคลับไอดอลญี่ปุ่น หรือที่หลายคนเรียกกันว่า “คุ” หรือ “โอตะคุ”
กระทู้นี้ผมจะพาทุกคนมาทำความรู้จักกับวัฒนธรรมต่าง ๆ ที่อาจพบเจอได้เมื่อไปงานไอดอล ตั้งแต่วัฒนธรรมพื้นฐานอย่างการถือแท่งไฟและการยิงมิกซ์ ไปจนถึงการเชียร์แบบเฉพาะกลุ่มอย่าง Wotagei และ Mosh Pit
เนื้อหาบางส่วนมาจากประสบการณ์ตรงของผม บางส่วนมาจากการค้นคว้าข้อมูล หากมีจุดไหนคลาดเคลื่อนหรือมีข้อมูลเพิ่มเติม สามารถช่วยกันแลกเปลี่ยนได้เลยครับ 😆
หมายเหตุ: วัฒนธรรมการเชียร์อาจแตกต่างกันไปตามวง งาน และกลุ่มแฟนคลับ ควรปฏิบัติตามกฎของผู้จัดงานและคำนึงถึงความปลอดภัยของคนรอบข้างเสมอ
1. Basic Culture วัฒนธรรมพื้นฐาน
เป็นวัฒนธรรมพื้นฐานของคุหรือโอตะคุที่เจอได้ทั่วไปเมื่อคุณไปงานไอดอล
1.1 ถือแท่งไฟ
แท่งไฟถือเป็นอุปกรณ์คู่ใจชาวคุเลยก็ว่าได้ เรียกว่าเป็นเหมือนอาวุธของทหารก็ไม่ปาน ซึ่งบางคนก็ถือคนละอันสองอัน บางคนก็ถือกันเต็มไม้เต็มมือ โดยแท่งไฟหลักๆมีอยู่สองแบบ แบบที่หนึ่งแบบดั่งเดิม เป็นแท่งไฟแบบบิด ไม่สามารถเปลี่ยนสีได้ กับอีกแบบคือแบบใหม่สามารถกดปุ่มเปลี่ยนสีได้ ลูกเล่นอาจแตกต่างกันบ้าง
1.2 การยิงมิกซ์ (Mix)
คือ วัฒนธรรมการส่งเสียงเชียร์ไอดอลญี่ปุ่น โดยการตะโกนหรือร้องคำพูดตามจังหวะเพลงอย่างพร้อมเพรียง มักใช้กับเพลงที่มีจังหวะเร็ว เพื่อเพิ่มความสนุกและความฮึกเหิมในคอนเสิร์ต
การยิงมิกซ์มีอยู่ด้วยกันหลายประเภทดังนี้
1.2.1 มิกซ์มาตรฐาน (Standard Mix)
มิกซ์มาตรฐานเป็นท่อนมิกซ์ที่นิยมใช้บ่อยที่สุด และเป็นท่อนแรกในการยิงมิกซ์หรือในช่วงอินโทร(Intro)ของเพลงนั่นเอง โดยจะตะโกนว่า "ไทกะ ไฟยะ ไซบะ ไฟบะ ไดบะ ไบบะ จาจา" (タイガー、ファイヤー、サイバー、ファイバー、ダイバー、バイバー、ジャージャー Tiger, Fire, Cyber, Fiber, Diver, Viber, Jya Jya!)
ในการเชียร์บางที่อาจมีการเพิ่มคำว่า "อา... ยชชะ อิกุโซะ!" (あ～ よっしゃいくぞー！ แปลว่า "ไปกันเถอะ!") เป็นประโยคแรกที่ใช้ส่งสัญญาณก่อนจะเข้าสู่ช่วงยิงมิกซ์จริง
1.2.2 มิกซ์ญี่ปุ่น (Japanese Mix)
เป็นท่อนมิกซ์ภาษาญี่ปุ่นโดนมักจะใช้ตอนท่อนเชื่อมหรือท่อนส่งของเพลง โดยจะตะโกนว่า โทระ ฮิ จินโซ เซ็งอิ อามะ ชินโด คาเซ็นโทบิโจเกียว" (虎, 火, 人造, 繊維, 海女, 振動, 化繊飛除去 Tora, Hi, Jinzou, Sen'i, Ama, Shindou, Kasentobijokyo) โดยก่อนเริ่มอาจมีการเกริ่นด้วย
"อา... ยชชะ อิกุโซะ!" (あ～ よっしゃいくぞー！หรือ "อา... โม อิตโชะ อิกุโซ" (あ ~~ もういっちょいくぞー แปลว่า "เริ่มอีกครั้งกันเถอะ") #อันนี้เป็นข้อมูลจากวิกิแต่ยังไม่เคยเห็นในไทยใช้กัน
1.2.3 มิกซ์ไอนุ (Ainu Mix)
เป็นมิกซ์ที่จะร้องโดยใช้ภาษาไอนุ ซึ่งเป็นภาษา
ของชนกลุ่มน้อยในเกาะฮอกไกโด โดยจะร้องว่า
"ชาเปะ อาเปะ คาระ คินะ ราระ ทุซึเกะ เมียวฮนทุซึเกะ" (チャペ, アペ, カラ, キナ, ララ, トゥスケ, ミョーホントゥスケ Chape, Ape, Kara, Kina, Rara, Tusuke, Myoohontusuke)
1.2.4 มิกซ์กาจิโค่ย (GachiKoi Koujo - ガチ恋口上)
เป็นท่อนมิกซ์ที่มาจากการรวมกันของคำสองคำ คือ
• GachiKoi (ガチ恋) : แปลว่า "รักจริงจัง" หรือคลั่งรัก เป็นความรู้สึกที่แฟนคลับรักและอินกับไอดอลมากกว่าแฟนคลับทั่วไป อยากครอบครอง และอยากใช้ชีวิตร่วมกัน
• Koujo (口上) : แปลว่า คำกล่าว หรือบทกลอนมักร้องกันในท่อนท่อนโซโลหรือช่วงท้ายเพลง(ก่อน Last Chorus) โดยแฟนคลับจะตะโกนเป็นจังหวะพร้อมเพรียงกันว่า อิไต โคโตะกะ อะรุนดะโย!
(มีเรื่องที่อยากจะบอกอยู่เหมือนกันนะ!)
ยะปาริ [ชื่อโอชิ/เมมเบอร์] กะ คะวะอิโย! (ยังไงๆ [ชื่อเมมเบอร์] กะก็น่ารักที่สุดเลย!)
ซุกิซุกิ ไดซุกิ ยะปาริ ซุกิ! (ชอบๆ ชอบมากๆ ยังไงก็ชอบ!)
ยัตโตะ มิซุเกตะ โอฮิเมซามะ! (ในที่สุดก็เจอแล้ว เจ้าหญิงของฉัน!)
โอะเระ กะ อุมาเรเตะ คิตะ ริยูว! (เหตุผลที่ตัวฉันได้เกิดมานั้น...)
โซเระ วะ [ชื่อโอชิ/เมมเบอร์] นิ เดอะอะอุ ทาเมะ! (ก็คือการได้มาพบกับ [ชื่อเมมเบอร์] ยังไงล่ะ!)
โอะเระ โตะ อิสโชนิ จินเซว อะยุมุ! (มาเดินก้าวเดินชีวิตไปพร้อมกับฉันเถอะนะ!)
เซไกเดะ อิจิบัง อาชิเตรุ! (รักเธอที่สุดในโลกเลย!)
อาชิเตรุ!! (รักที่สุดเลยโว้ยยย!!) (ตะโกนสุดเสียง)
โดยรายละเอียดปลีกย่อยอาจจะแตกต่างกันไปบ้างเล็กน้อยขึ้นอยู่กับวงหรือเพลงนั้นๆ
1.2.5 มิกซ์อื่นๆ (Other Mix)
คือมิกซ์อื่นๆที่นอกเหนือจากมิกซ์เหล่านี้ ขึ้นอยู่กับเพลงหรือวงบางวง อาจจะพบเจอได้น้อย แต่มีมิกซ์ที่น่าสนใจเช่น มิกซ์ไทย จากเพลง "อ๊อดแอด" ของ เท่ง เถิดเทิง โดยจะร้องว่า "ฟ้าแลบ ฟ้าแลบ แปล๊บ ๆ ใส่หมวกแก๊ปมาเดินกุ๊บกั๊บ ทำบุญตั้งแต่ใดหนอ จะได้ร่วมหอกับแม่ก๋วยจั๊บ ฟ้ามืด ฟ้าปิด ฟ้าหลัว น้องอย่ากลัว พี่จะไปรับ ฟ้าแลบ ฟ้าแลบ ปั๊บ ๆ พี่จะไปรับให้น้องรอแป๊บ" มักใช้แทนมิกซ์กาจิโค่ย
1.3 การลิฟต์ (Lift)
คือการยกตัวหรือแบกขึ้นสูง: เป็นการที่แฟนคลับช่วยกันอุ้มหรือยกแฟนคลับด้วยกันขึ้นไปในระดับสูงกว่าฝูงชน มักทำในช่วงท่อนเคฉะ และอาจจะยกโดยใช้คนหรืออุปกรณ์อื่นๆเป็นฐาน เช่นเป็ดยาง เรือยาง รถเข็น เป็นต้น ส่วนตัวเจ้าของกระทู้เคยถูกลิฟต์ด้วยเป็ดยางมาแล้ว🤣🤣
1.4 โอชิจั้มพ์ (Oshi Jump)
คือการกระโดดเชียร์มักจะกระโดดพร้อม ๆ กันตามจังหวะเพลง โดยเฉพาะในช่วงท่อนฮุค ท่อนไคลแม็กซ์ของเพลง หรือช่วงโซโล่ของโอชิคนนั้น ๆ หรือช่วงอินโทรของเพลง จุดประสงค์เพื่อให้ไอดอลบนเวทีสังเกตเห็นได้ง่ายขึ้นท่ามกลางทะเลผู้ชมจำนวนมาก และสื่อความหมายว่า "กำลังเชียร์อยู่นะ"
ในส่วนนี้ในส่วนนี้เจ้าของกระทู้ค่อนข้างชอบ แต่ไม่ค่อยรู้จังหวะเท่าไหร่ เลยไม่ค่อยได้โดด 🤣🤣
1.5 การปรบมือตามจังหวะ
1.6 การเต้นตามหรือเต้นไปพร้อมๆกับเมมเบอร์บนเวที
1.7 วัฒนธรรมอื่นๆ
เป็นสิ่งที่ทำในบางวงหรือบางเพลงเท่านั้น เช่น การวิ่งเป็นวงกลม กอดคอกันเต้นหรือกระโดด การล้อมวงแล้วตะโกนว่า "อั๊ยย๊ะๆ ไอชิเตรุ อั๊ยย๊ะๆ ไอชิเตรุ เป็นต้น (ในส่วนนี้มาจากการได้ยินของเจ้าของกระทู้เอง คำจริงๆไม่แน่ใจ)
2. Advance Culture วัฒนธรรมเฉพาะกลุ่ม
เป็นวัฒนธรรมของคุบางกลุ่ม หรือเพลงบางเพลงเท่านั้น
2.1 การตะโกนว่า อุ๊ย ย๊ะ โอ๊ย
คนทั่วไปหรือคุมือใหม่มักได้ยินว่าอุ๊ย ย๊ะ โอ๊ย แต่แท้ที่จริงแล้วเพี้ยนมาจากภาษาญี่ปุ่นคือคำว่า
"O-ra (โอ-ระ)" หรือ "U-ra (อุ-ระ)" ผสมกับคำว่า "Oi (โอ่ย)" ทำหน้าที่เป็นจังหวะส่งสัญญาณ หรือเร้าอารมณ์
2.2 ทรูสเตป (Two-step)
เป็นวัฒนธรรมและรูปแบบการเต้นที่ตอบสนองต่อจังหวะดนตรี โดยการก้าวเท้าสลับซ้าย-ขวา (หรือขยับตัวตามจังหวะ) อย่างรวดเร็วและเป็นไปจังหวะตามเพลง ซึ่งเป็นสิ่งที่เจ้าของกะทู้ยังไม่ถนัดและเข้าไม่ค่อยถึง🤣🤣
2.3 โวตะเกะ (Wotagei หรือ Otagei)
คือการเต้นและการเชียร์ โดยมักใช้ท่าทางกระโดด ตบมือ โบกแขน และการควงแท่งไฟ ซึ่งเป็นสิ่งที่เจ้าของกระทู้ไม่ถนัดที่สุด แต่อยากทำได้มากๆ โดยมักมีการใช้หลักๆดังนี้
• ท่อน A-Melody : นิยมใช้ท่า Over Action Dolphin (OAD) ด้วยการเหวี่ยงแขนและตบมือ
• ท่อน B-Melody : นิยมใช้ท่า Rosario เป็นการแทงมือเฉียงลงด้านล่าง
• ท่อนฮุก (Chorus) : ใช้ท่าฮิตอย่าง Romance, Thunder Snake หรือ Amaterasu ที่มีความเร็วและซับซ้อนขึ้น
2.4 การมอช (Mosh) หรือ มอชพิต (Mosh Pit)
คือวัฒนธรรมการแสดงออกของคุสายร็อก เมทัล โดยจะใช้ร่างกายเข้ากระแทก เบียด หรือวิ่งชนกันตามจังหวะเพลงอย่างสนุกสนาน ไม่ใช่การมีเรื่องทะเลาะวิวาท ย้ำว่าไม่ใช่การทะเลาะวิวาทแต่อย่างใดเป็นเพียงการใช้ไหล่หรือลำตัวปะทะกันตามจังหวะเพลง เพื่อความสนุกสนานเท่านั้น ไม่ใช่การมุ่งร้ายชกต่อยหน้าหรือทำร้ายร่างกายกัน โดยจะมีรูปแบบย่อยๆประมาณนี้
• Circle Pit : การวิ่งวนเป็นวงกลมและกระแทกไหล่กันตามจังหวะเพลงเร็ว
• Wall of Death : ฝูงชนจะแยกออกเป็นสองฝั่งซ้าย-ขวา แล้ววิ่งเข้าชนปะทะกันตรงกลางเมื่อมีสัญญาณเพลง
• Crowd Surfing : การนอนราบไปบนฝูงชน แล้วให้คนอื่นช่วยกันชูและส่งต่อตัวไปเรื่อย ๆ จนถึงหน้าเวที
2.5 กระแทกรั้ว
โดยจะเตะรั้วตามจังหวะเพลง
2.6 ทุ่มรั้ว
เป็นการถอดรั้วออกแล้วเอามาโยนเล่น เพื่อความสนุกสนาน ไม่ใช่การทำลายข้าวของแต่อย่างใด 😊
ปล.1 ทั้งนี้เจ้าของกระทู้ขอย้ำว่าไม่ว่าจะทำอะไรควรปฏิบัติตามกฎของผู้จัดงานและคำนึงถึงความปลอดภัยของคนรอบข้างเสมอ คุให้สนุกอย่างมีสติ และร่วมกันสร้างคอมมูนิตี้ชาวคุที่น่ารักไปด้วยกันนะครับ และอย่าลืมเข้าใจและให้อภัยซึ่งกันและกันนะครับ
ปล.2 นี่เป็นการเขียนกระทู้ครั้งแรกของผม อาจจะผิดพลาดต้องขออภัยด้วยนะครับ กระทู้นี้เกิดขึ้นจากความคิดและการรวบรวมข้อมูลในระยะเวลาสั้นๆ
แก้ไขล่าสุดเมื่อ
คุกันนนน